Hangi Kahveyi Almalıyım? Önce Ne Sevdiğine Bakalım

Hangi Kahveyi Almalıyım? Önce Ne Sevdiğine Bakalım

Evde kahve bittiği aklına geldi, hemen reallybadcoffee.tr'ye girdin. Etiyopya, Kenya, Kolombiya... Natural, washed, honey... Light roast, omni roast... Varyete, rakım... Bir de mango yazıyor. Halbuki sadece kahve alacaktın. Kafana takılan soru gayet normal: Hangi kahveyi almalıyım?

Paketin üzerindeki her kelimeyi bilmeden de seveceğin bir kahve bulabilirsin. Neticede kahve alırken sözlü yapmıyoruz ama bir ara öğrensen süper olur. Önce ülkeye, rakıma ya da işleme yöntemine değil, senin ne sevdiğine bakalım. Çikolata ve fındık gibi tatları mı seviyorsun, meyve ve çiçek çağrışımları mı ilgini çekiyor? Kahveni sade mi içiyorsun, sütlü mü? Filtre mi demliyorsun, espresso mu? Bunlara cevap verdiğinde tercihlerini de neredeyse belirlemiş olacaksın.

Kahvede Ne Seviyorsun?

Kahve seçerken başlangıç noktamız teknik bilgiler değil. Tat. Çünkü günün sonunda paketin üzerindeki rakımı değil, fincandaki kahveyi içeceksin.

Çikolata, Kakao ve Fındık 

Kahve deyince aklına çikolata, kakao, fındık, badem, karamel veya esmer şeker gibi tatlar geliyorsa daha tanıdık bir taraftasın. Gayet güzel. Nitelikli kahve içmeye başladın diye kahvende bir anda yasemin ve çarkıfelek aramak zorunda değilsin. Onları daha belirgin, dengeli veya katmanlı bulduğun bir kahve de keşif sayılır. Kahve seçerken tadım notalarında özellikle şunlara bakabilirsin: çikolata · kakao · fındık · badem · esmer şeker · sütlü çikolata

Bunlardan birkaçını görünce “Evet, burası bana yakın.” diyorsan ilk elemeyi yaptık.

Meyve, Narenciye ve Çiçek 

Şeftali, üzüm, yaban mersini, kiraz, greyfurt, mango, portakal çiçeği… Kahvede bunları çağrıştıran tatlar bulmak fikri hoşuna gidiyorsa bu tarafa bak. Evet, hâlâ kahveden bahsediyoruz. Bu tür tadım notaları daha meyvemsi, aromatik ve canlı bir profile işaret eder. Ama burada küçük bir hatırlatma yapalım. Pakette mango yazıyor diye kahve mango suyu gibi tatmayacak. Mango eklemiyoruz. Rahat ol. Konumuz hâlâ kahve.

Tadım notaları, kahveyi içerken bize başka tatları ve aromaları hatırlatan çağrışımlar. Meyvemsi ve çiçeksi profiller ilgini çekiyorsa kahvede şu kelimelere bak: narenciye · tropikal meyveler · kırmızı meyveler · üzüm · şeftali · çiçeksi

İkisini de İstiyorum

Olur. Zaten kahveler “çikolatalı” ve “meyvemsi” diye iki takıma ayrılmıyor. Bir kahvede yaban mersiniyle sütlü çikolata notaları da olabilir. Başka birinde narenciye ile çikolatalı trüf. Bir diğerinde kayısı, badem ve esmer şeker. Yani “meyve olsun ama tanıdık tatlar da kalsın” diyebilirsin.

Tadım notalarına tek tek değil, birlikte bak. Meyvenin yanında çikolata, kakao, karamel veya kuruyemiş görüyorsan ikisinin ortasında duran bir kahve bulmuş olabilirsin.

Kahveni Nasıl İçiyorsun?

Şimdi ikinci soru: Kahveni nasıl içiyorsun? Sade mi, sütlü mü?

Bu önemli çünkü kahveyi neyle içtiğin, fincanda hangi taraflarının daha çok dikkatini çekeceğini değiştirebilir. Ama buradan da kahve anayasası çıkarmayalım.

Sade İçiyorsan

Filtre kahve, Americano veya espresso içiyorsan çikolata ve fındık çağrışımlarını da seçebilirsin, meyvemsi ya da çiçeksi profiller de.

Sade kahve içiyorsun diye meyvemsi kahve sevmek zorunda değilsin.

Seçimini yine sevdiğin tatlara göre yap.

Sütlü İçiyorsan

Latte, cappuccino veya flat white içiyorsan çikolata, kakao, karamel ve kuruyemiş çağrışımları iyi bir başlangıç olabilir. Bu profiller sütle birlikte aradığın tanıdık tatları bulmanı kolaylaştırabilir.

Meyvemsi bir kahveyi sütle sevmen de mümkün. Merak etme bu konuda kimseyi yargılamıyoruz

Yalnız, sade içerken fark ettiğin bazı ince aromalar süt eklediğinde geri planda kalabilir. Seçimini kahveyi gerçekten nasıl içeceğine göre yap. Paketin önerdiği hayatı yaşamak zorunda değilsin.

Filtre mi? Espresso mu?

Demleme yöntemi kahve seçiminde önemli. “Espresso için mutlaka Etiyopya almalıyım” ya da “filtrede sadece washed olur” gibi bilgilere ihtiyacın yok. Özellikle omni roast kahvelerde filtre ve espresso arasında daha geniş bir kullanım alanı mümkün.

Filtre Kahve İçin Hangi Çekirdek?

V60, filtre kahve makinesi, french press veya benzeri yöntemlerle demliyorsan önünde oldukça geniş bir seçenek var. O yüzden filtre kahve için çekirdek seçerken yine en baştaki soruya dön:

Çikolata-fındık mı? Meyve-çiçek mi? Yoksa ikisinin ortası mı?

Sonra ürünün kavrum profiline ve önerilen kullanımına bak. “Filtre kahve için mutlaka şu ülke, şu process, şu kavrum.” gibi bir ezber yapmana gerek yok.

Kahve seçimini kahve mühendisliği tezine çevirmeyelim.

Espresso İçin Hangi Kahve Çekirdeği?

Espressoda kavrum profili ve çekirdeğin kullanım amacı biraz daha fazla önem kazanıyor. Ama burada da eski bir eşleşme var: Espresso = koyu kavrum.

Şart değil.

Espresso için kavrulmuş kahveler olduğu gibi, espresso ve filtrede kullanılabilen omni roast kahveler de var. Üstelik espresso tek bir tat profili demek değil.

Çikolatalı, kakaolu ve daha tanıdık bir espresso içebilirsin. Daha meyvemsi ve canlı bir espresso da içebilirsin. İkisi de espresso.

Bu bölümü daha fazla uzatmayalım istersen zaten ayrıca konuşacağız: Espresso İçin Hangi Kahve Çekirdeği? Koyu Kavrum Şart mı?

Kavrum, Process, Origin… Bunların Hangisini Gerçekten Bilmen Gerekiyor?

Bir specialty coffee paketini eline aldığında bazen kahve değil, LinkedIn profili okuyormuşsun gibi hissedebilirsin.

Ülke. Bölge. Rakım. Varyete. Process. Roast.

Hepsinin bir anlamı var. Ama kahve almak için hepsini ezberlemene gerek yok.

Kavrum derecesi, kahvenin nasıl bir karakter gösterebileceğine dair ipuçlarından biri. Light, medium ve dark bir kalite sıralaması değil.

İşleme yöntemi, yani natural, washed, honey veya daha deneysel process'ler, kahvenin karakteri hakkında başka bir ipucu verir. Ama tek başına sonucu garanti etmez. Natural gördün diye sonucu baştan yazma.

Origin, kahvenin nereden geldiğini söyler. Önemlidir ama tek başına “şöyle tadacak” demek değildir. Aynı ülkeden birbirinden oldukça farklı kahveler çıkabilir.

Omni roast ise filtre ve espresso gibi farklı demleme yöntemlerinde kullanılabilecek bir kavrum yaklaşımıdır.

Şimdilik bu kadarını bilmen yeterli. Gerisini merak ediyorsan zaten Kahvenin Olayı bunun için var.

Paketteki Tadım Notlarını Nasıl Okuyacaksın?

Kahve seçerken işine en çok yarayacak bilgilerden biri tadım notaları. Ama bunları “içindekiler” listesi gibi okuma.

Pakette mango · çilek · üzüm yazıyorsa kahveye bunları koymadık. Aynı şekilde çikolata · badem · marzipan yazması da paketin içinde gizli bir tatlı reyonu olduğu anlamına gelmiyor.

Bunlar kahveyi içerken aldığımız tat ve aroma çağrışımlarını tarif ediyor. Üstelik herkes aynı kahvede aynı şeyi bulmak zorunda değil. Biz mango aldık, sen şeftali aldın. Olabilir. Kahve bozulmadı. Sen de yanlış içmedin. Tadım notalarını bir sözleşme gibi değil, kahvenin hangi tarafa gittiğini gösteren küçük işaretler gibi düşün.

Bu konunun zaten başlı başına bir mesele: Kahvede Tadım Notları Ne Demek? Gerçekten Mango mu Var?

Üç Soruda Kahveni Bul

Buraya kadar geldiysen sistemi kurduk. Üç soru yeter.

1. Hangi tatlar sana daha yakın?

A — Çikolata / kakao / fındık: Daha tanıdık tatların olduğu tarafa bak.

B — Meyve / narenciye / çiçek: Daha meyvemsi ve aromatik profillere yaklaş.

C — İkisinin ortası: Meyvenin yanında çikolata, karamel veya kuruyemiş notaları taşıyan kahvelere bak.

2. Kahveyi daha çok nasıl içiyorsun?

Sade: Tat profili konusunda alanın geniş. Ne sevdiğine dön.

Sütlü: Çikolata, kakao, fındık ve benzeri daha belirgin profiller iyi bir başlangıç olabilir.

İkisi de: Farklı kullanımlara açık seçeneklere bak. Omni roast kahveler burada işine yarayabilir.

3. Nasıl demliyorsun?

Filtre: Sevdiğin tat profilini bul, sonra filtre kullanımına uygun seçeneklere bak.

Espresso: Espresso veya uygun omni kavrumlara yönel.

İkisi de: Omni roast seçenekler özellikle bakmaya değer.

Hâlâ “hangi kahveyi almalıyım?” diyorsan son kez toparlayalım. Pakette yazan her şeyi bilmek zorunda değilsin.

Önce üç şeyi bil: Ne seviyorsun? Nasıl içiyorsun? Nasıl demliyorsun?

Gerisini bir şekilde çözeriz.